Ötzi, de ijsmummie met bijzondere tattoos

Lang dacht men dat de Egyptenaren de eerste waren die begonnen met tatoeëren. Niets blijkt minder waar! Met de vondst van ijsmummie Ötzi, vond men ook tatoeages van 5300 jaar geleden. Niet in Egypte, maar in Europa. Maar hoe zijn die tatoeages destijds gemaakt? En wat betekenen ze? Wij zochten het voor je uit.

Een mummie: griezelig of bijzonder?

Het woord ‘mummie’ associëren we vaak met iets griezeligs. Toch is het niet meer dan een goed geconserveerd lichaam na overlijden. In het oude Egypte waren ze expert in het mummificatieproces, met balsem en doeken. Maar soms is het de natuur die, geheel zonder opzet, zorgt voor de conservering van een lichaam. Dat is ook het geval bij ijsmummies.

Wanneer een dier of mens na overlijden door ijs wordt omgeven, wordt het lichaam perfect geconserveerd. Het lichaam verandert dan in een ijsmummie en wordt soms pas duizenden jaren later gevonden. Als de mummie al die tijd goed luchtdicht met het ijs omsloten is gebleven, is hij vaak nog in bijzondere goede staat als hij wordt uitgegraven.

De vondst van Ötzi 

De oudste gevonden ijsmummie in Europa is Ötzi. Het is het lichaam van een man die zo’n 5300 jaar geleden leefde, in wat we nu de Kopertijd noemen. Wandelaars vonden hem aan de rand van een gletsjer in de Ötztaler Alpen. Sindsdien is hij meerdere malen uitgebreid onderzocht.

De oudste tattoos

De spullen die Ötzi bij zich had, leren ons over de Kopertijd en over zijn status en bezigheden. Maar de onderzoekers waren ook erg gefascineerd door de tatoeages die op ze op zijn lichaam vonden. Tatoeages gemaakt met roet, dat in een sneetje in de huid is gewreven. Een primitieve manier van tatoeëren, die past bij de tijd waarin Ötzi leefde.

Een bijzondere ontdekking

Bij zulke oude tatoeages ga je je natuurlijk afvragen waar ze voor dienden. Hebben ze te maken met een bepaalde stam of een leefgebied? Zijn het trofeeën voor overwinningen? Vertellen de tattoos een verhaal? Onderzoekers bogen zich over dit vraagstuk en kwamen tot een interessante ontdekking: De tatoeages van Ötzi zijn zeer waarschijnlijk gezet om pijn te bestrijden. Meer dan 50 van de tattoos zitten op plekken waar hij lichamelijk ongemak had, bijvoorbeeld door artrose. Het is dus goed mogelijk dat men 5300 jaar geleden pijn bestreed met inkervingen en roet. Bijzonder!

Cultuur, Kunst ·
Kim
Ik hou van het leven. Ik heb zeer brede interesses, maar een bijzondere passie voor kunst en geschiedenis. Zij die de geschiedenis niet kennen, zijn gedoemd die te herhalen! Ik lever sinds juni 2020 bijdragen voor deze website.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Black Lives Matter. Moet Zwarte Piet verdwijnen?

Tijdens de discussie en demonstraties over racisme en de gelijkheid van mensen laaien de emoties hoog op. Logisch, want mensen zijn gekwetst en willen zich uiten. Ook in Nederland wordt er meer dan ooit over racisme gesproken. De toon is fel en het is duidelijk dat er verandering nodig is. Black Lives Matter. Moet Zwarte Piet daarvoor verdwijnen?

Zwarte Piet en slavernij

Al honderden jaren vieren we in Nederland het Sinterklaasfeest. In de loop van de tijd zijn onderdelen van het feest, zoals de hoeveelheid cadeautjes, veranderd. Maar Zwarte Piet bleef. De meningen over de metgezel van Sinterklaas zijn verdeeld. Een deel van de mensen ziet Zwarte Piet meer als compagnon, en vooral als een vrolijke toevoeging aan de intocht. Een manier om zoveel mogelijk interactie met de kinderen mogelijk te maken. Piet is bont gekleed, deelt snoepgoed uit en geeft hier en daar een aai over de bol.

Maar voor andere mensen roept Zwarte Piet onherroepelijk de associatie op met het slavernijverleden dat deze wereld helaas met zich meedraagt. Dat komt vooral door de kleding van Zwarte Piet, die verwijst naar de Moorse dienstknechten uit de tijd dat slavernij nog aan de orde van de dag was. Het herinnert aan de Nederlandse geschiedenis van kolonialisme en slavernij. Dat we hem bezingen als ‘knecht’ versterkt dit beeld en dat wringt.

Het aanpassen van een traditie

Terugkijkend op mijn eigen jeugd zie ik het niet. Ik zag vrolijke zwarte mannen in bonte kleding die cadeautjes kwamen brengen. Ik hou van cadeautjes en van de sfeer rondom Pakjesavond en Sinterklaas is nu nog steeds mijn favoriete feestdag. Dat we die tradities moeten aanpassen, vind ik persoonlijk best lastig. Maar dat betekent niet dat ik het niet begrijp.

Dat Zwarte Piet mensen aan slavernij herinnert roept vragen op en boosheid. Iets wat een leuk feest moet zijn, maakt mensen verdrietig en dat kan nooit de bedoeling zijn. Een goede reden dus om hierover in gesprek te gaan.

De toon van de discussie

Black Lives Matter. Of Zwarte Piet daarom moet verdwijnen is iets wat we als samenleving zullen moeten bespreken. Niet met demonstraties die de intocht van Sinterklaas voor kinderen verpesten. Niet met lelijke woorden en grof geweld. Sinterklaas zou een feest moeten zijn waar iedereen van kan genieten, ongeacht leeftijd, afkomst en huidskleur. Laten we op een constructieve manier op zoek gaan naar een invulling die iedereen past. Is dat moeilijk? Ja. Is het de moeite waard? Dat zeker! 

 

Waarom gestolen kunst kopen als je het toch aan niemand kunt tonen?

Het lijkt zo onlogisch: kunst stelen die je niet kunt tonen of verkopen. Toch verdwijnen er regelmatig wereldberoemde schilderijen. Wij vroegen ons af waarom mensen kunst stelen en gestolen kunst kopen als ze deze vervolgens toch verborgen moeten houden en zochten het uit.

Liefhebbers van gestolen kunst

De meeste mensen hebben het liefst eerlijke kunst aan de muur. Schilderijen die niet gestolen zijn en die ze vol trots aan iedereen kunnen laten zien. En zo hoort het ook. Maar er is ook een doelgroep die juist geïnteresseerd is in gestolen kunst en die ook graag koopt: criminelen. Gestolen kunst blijkt in de onderwereld razend populair!

Onderhandelen met justitie

Natuurlijk kan ook een topcrimineel gestolen kunst niet zomaar aan de muur hangen. Een gestolen schilderij is dan ook niet bedoeld als wanddecoratie, maar als onderhandelings materiaal. Problemen met justitie? Dan blijkt zo’n schilderij soms een heel goed ruilmiddel voor strafvermindering. Daarom is gestolen kunst ook tussen criminelen onderling goede handelswaar. Iedereen wil immers wel iets achter de hand hebben om in te kunnen zetten bij het bedingen van een lagere straf.

Verzekeringsgeld cashen

Criminelen die aan de gestolen kunst goed geld willen verdienen, kunnen ook zaken doen met een verzekeringsmaatschappij. Kunstwerken die bij een museum in bruikleen zijn, zijn vaak goed verzekerd. Als een schilderij is verzekerd voor 1 miljoen euro en de verzekeringsmaatschappij kan het terugkopen voor € 400.000, dan beperken ze de schade aanzienlijk.

De fabel ontkracht

Er zijn ook mensen die denken dat het voornamelijk kunstliefhebbers zijn die gestolen schilderijen kopen of zelfs in opdracht laten stelen. Toch is dat niet aannemelijk. Een verzamelaar wil vooral graag pronken met zijn bijzondere collectie. Daar komen gestolen kunstwerken helaas niet voor in aanmerking. Het is dan ook een mooi scenario voor een film, maar verder vooral gebaseerd op een fabeltje.